Św. Idiota

termin: 08.12.2017 - 09.12.2017 godz. 19:00
miejsce: Teatr Polski, Bielsko-Biała, ul. 1 Maja 1
wstęp: wg cennika Teatru Polskiego
kategoria: teatr


„Św. Idiota” to tytuł książki filozofa Cezarego Wodzińskiego, którą napisał w 2000 roku – to również tytuł mojego spektaklu, adaptacji „Idioty” Fiodora Dostojewskiego. Cezary Wodziński napisał książkę o rosyjskich jurodiwych, obłąkanych, pomyleńcach, głupcach, którzy z rozmysłem przyjmują maskę szaleństwa, aby ukrywać pod nią mądrość. W hołdzie Cezaremu Wodzińskiemu postanowiłem nazwać swoją adaptację „Św. Idiota”. Dostojewski, wydaje się, lubił rosyjskich jurodiwych i w wielu postaciach odnajdujemy cechy tych świętych chuliganów.

Odczytanie „Idioty” Dostojewskiego w kontekście wiedzy o jurodiwych każe nam zastanowić się nad naszą kondycją, nad naszym porządkiem świata. W powieści wiele postaci i wiele zdarzeń ma cechy prowokacji, skandalu, który upodobali sobie jurodiwi. I tak już na początku naszej opowieści o Księciu Lwie Myszkinie, który przybywa ze Szwajcarii po leczeniu, Rogożyn (jego „mroczny brat”) rozpozna w nim jurodiwego: „Książę jest jurodiwy, a takich Pan Bóg lubi”. Od tego momentu zacznie się szalony taniec, taniec karnawałowy, który sprawia, że nie wiemy, gdzie góra a gdzie dół. Książę zaraża świat, światu udziela się jego padaczka, jego drżenie… „Idiota wyzwala idiotę w drugim” – mówi Cezary Wodziński.

Świat rodziny Jepanczynów już nigdy nie będzie taki sam, po przybyciu Księcia wszystko się zmienia. Agłaja i Nastasja, obie piękności, obie śmiertelnie chore i śmiertelnie niebezpieczne, podążają za Księciem w ekstatycznym tańcu. Rogożyn, odchłannie zakochany w Nastasji, gotowy jest zabić Księcia – ale nie tylko jego. Kanalia Lebiediew, badacz Apokalipsy, i owładnięty żądzą pieniędzy Gania potrząsają światem, każdy na swój sposób. Młody Hipolit, żywy trup, nie wytrzymując spojrzenia juroda, chce w spektakularny sposób skończyć ze swoim życiem.

Cały świat drży. Drży, gdy patrzymy na obraz „Martwego Chrystusa” Hansa Holbeina w domu Rogożyna – ale najmocniej zadrży, gdy w tym samym domu będziemy oglądali „Martwą Nastasję”. Po tym ostatnim trzęsieniu przekrzywi się świat, oś świata przesunie się, na ukos. I nie pomoże poczciwa Lizawieta, Prokofiewna, Jepanczyn, próbując ratować świat, wierząc, że stary porządek nas jeszcze raz ocali.

Janusz Opryński

Adaptacja i reżyseria: Janusz Opryński

Scenografia: Jerzy Rudzki

Kostiumy: Monika Nyckowska

Projekcje i multimedia: Aleksander Janas

Muzyka: Rafał Rozmus

PREMIERA: 30 września 2017 Duża Scena

Obsada: Michał Czaderna, Kazimierz Czapla, Jerzy Dziedzic, Anna Figura (gościnnie), Piotr Gajos, Marta Gzowska-Sawicka, Jagoda Krzywicka, Tomasz Lorek, Grzegorz Margas (gościnnie), Sławomir Miska, Adam Myrczek, Daria Polasik-Bułka, Rafał Sawicki, Grzegorz Sikora, Oriana Soika, Wiktoria Węgrzyn, Mateusz Wojtasiński.

 

Komentarze